Symptoomverlichting bij misselijkheid, braken en ascites

Informatie

Misselijkheid (nausea) en braken treden vaak, maar niet altijd, in combinatie met elkaar op. Deze symptomen doen zich regelmatig voor bij oncologische patiënten in de (pre)terminale fase, met name bij patiënten met een mammacarcinoom, abdominale tumoren en in mindere mate bij patiënten met een bronchuscarcinoom of een hersentumor. Behalve de onderliggende ziekte kan ook de ingezette medicatie (denk bijvoorbeeld aan opioïden) leiden tot deze symptomen. De kennis die deze cursus aandraagt is gebaseerd op oncologische problematiek maar is evenzeer gericht op niet-oncologische patiënten die kampen met misselijkheid en/of braken, zoals o.a. patiënten met terminaal hartfalen.

Ascites is een andere relevante complicatie die in de laatste ziektefase kan optreden. Ascites is een pathologische vochtophoping in de peritoneaalholte die voornamelijk optreedt als gevolg van een oncologische aandoening, vooral wanneer er metastasen zijn ontstaan in het peritoneum en/of de lever. De huisarts dient bekend te zijn met ontstaanswijze en de problematiek van deze complicatie, alsmede van de wijze waarop bijbehorende klachten verlicht kunnen worden.

Deze cursus bestaat uit twee modules en een eindtoets.

Leerdoelen

Na het volgen van deze cursus:

  • kunt u de pathofysiologie en etiologie van de symptomen misselijkheid en braken beschrijven en kunt u deze symptomen diagnosticeren
  • kunt de pathofysiologie en etiologie van ascites beschrijven en kunt u ascites diagnosticeren
  • kunt u inschatten in hoeverre en op welke wijze deze problematiek belastend kan zijn voor een patiënt in de laatste levensfase
  • kunt u een symptoomverlichtend beleid voeren ten aanzien van de klachten die hiermee gepaard gaan
  • kunt u de patiënt, diens naasten en verzorgenden informeren over de achtergronden van de symptomen en van het ingestelde beleid

Docent

  • drs. P.W. van Leeuwen

    Piet van leeuwen is sinds 1980, aansluitend aan zijn huisartsenopleiding, actief geweest als verpleeghuisarts/specialist ouderengeneeskunde in de regio’s Utrecht en Amersfoort. Hij vervulde daarbij ook managementfuncties. Hij was verbonden aan de indicatiecommissie van de stad Utrecht en aan het project wachtlijstservice rond dementerende thuiswonende ouderen. In 2000 maakte hij de overstap naar de palliatieve zorg als consulent van het PalliatieTeam Midden-Nederland en als hospice-arts van de Johannes Hospitia in Vleuten en Wilnis. Daarnaast was hij groepsbegeleider bij de opleiding van verpleeghuisartsen (GERION) en gastdocent rond thema’s uit de palliatieve zorg. Sinds 2007 is hij de vaste palliatief consulent van het Sint Antonius Ziekenhuis te Nieuwegein en Utrecht. Hij heeft diverse artikelen over palliatieve zorg en ALS geschreven, was redacteur van Pallium en is aan diverse beroepsopleidingen verbonden als docent palliatieve zorg met als specifiek aandachtsgebied ALS. Sinds 2004 is hij auteur van cursussen van CME-Online op het gebied van palliatieve zorg.

    Disclosure: 
    Geen belangenconflict gemeld.
  • drs. A. den Dulk

    Annemarie den Dulk is specialist ouderengeneeskunde (SO) en kaderarts palliatieve zorg. Ze werkt als SO en hospice-arts in hospice Marianahof/Avoord in Etten-Leur. Annemarie is al jaren lid van het Palliatief Netwerk Stadsgewest Breda en verzorgt geregeld onderwijs op themabijeenkomsten van het netwerk. Daarnaast is ze sinds eind 2016 voorzitter van Stichting PalliaLiefje en sinds oktober 2017 als consulent en voorzitter verbonden aan het Transmuraal PAT (Palliatief Advies Team) Stadsgewest Breda en redactielid van het tijdschrift 'Pallium'. Ze neemt deel aan verschillende PaTz-groepen in haar regio. Ook binnen haar eigen organisatie geeft ze bijna wekelijks onderwijs over palliatieve zorg aan de verpleging. Ze merkt daarbij dat palliatieve zorg vaak weinig aandacht heeft gekregen in de basisopleiding. Ook voor artsen met weinig ervaring in de palliatieve zorg is kennisdeling en aandacht voor consultatie volgens haar erg belangrijk. Ze is ervan overtuigd dat de kwaliteit van zorg in de laatste levensfase hierdoor zal verbeteren.

    Disclosure: 
    Geen belangenconflict gemeld.
  • drs. L. Podzimek

    Lucie Podzimek (1956, Praag) studeerde geneeskunde in Leiden, waarna zij enige jaren als
    arts-assistent chirurgie verbonden was een het Kreiskrankenhaus in Sögel, Duitsland. Daarna volgde zij in Leiden de huisartsopleiding. Van 1986 tot 1989 was zij waarnemend huisarts. In 1988 is zij als expeditie-arts met Ronald Naar meegeweest naar Gashebrum II in Pakistan. Sinds 1989 is zij huisarts in Ouderkerk aan de Amstel. Sinds 1999 is zij als docent verbonden aan de Huisartsopleiding AMC-UvA, de laatste jaren met aandachtsgebied oncologie en palliatieve zorg. Sinds 2011 is zij kaderarts palliatieve zorg.

    Disclosure: 
    Geen belangenconflict gemeld.