Farmacogenetica - heeft u uw DNA-paspoort al?

Informatie

Farmacogenetica is DNA-onderzoek dat wordt uitgevoerd ter verklaring/voorspelling van de reactie op geneesmiddelen. Veel patiënten ondervinden bijwerkingen op medicatie (5-7% van de ziekenhuisopnames wordt hierdoor veroorzaakt) of ondervinden geen baat bij de therapie (25-60% van de patiënten).

Een aanzienlijk deel van deze interindividuele variatie ligt besloten in het DNA omdat niet iedereen dezelfde set metaboliserende enzymen heeft in de lever. We doseren nu via trial and error, maar veel eleganter is het om met behulp van een DNA-test vast te stellen wie bepaalde enzymen wel heeft, en wie ze mist. Om zo medicatie op maat te kunnen bieden voor een optimale zorg.

Deze cursus beschrijft het concept van de farmacogenetica, en beschrijft het cytochroom P450 enzymsysteem in de lever. De cursus behandelt de genetische variaties in verschillende enzymen, de frequenties en klinische consequenties, en geeft diverse klinisch relevante voorbeelden. De cursus gaat ook in op de interpretatie van de testen, maar behandelt tevens de beperkingen. Ten slotte wordt aangegeven hoe deze genetische informatie verkregen kan worden, hoe die te interpreteren en waar advisering voor het aanpassen van medicatie aan het DNA-profiel van uw patiënt gevonden kan worden.

Het farmacogenetisch DNA-paspoort vormt een belangrijke, nieuwe tool voor het bieden van therapie op maat.

De cursus bestaat uit een module en een eindtoets.

NB. Deze cursus is ontwikkeld voor apothekers, maar zeker ook interessant voor de huisarts.

Leerdoelen

Na het volgen van deze cursus:

  • kent u de inhoud van het begrip farmacogenetica
  • kunt u omschrijven wat de voordelen zijn van farmacogenetica en wat de limitaties zijn
  • kent u de uitvoering van een farmacogenetica-onderzoek
  • kunt u de uitslagen van dit onderzoek interpreteren
  • kunt u advies geven aan collega’s of patiënten over farmacogenetica-uitslagen
  • kent u de mogelijke verschillen  in uitvoering van de testen, en begrijpt u de consequenties daarvan
  • weet u wat een DNA-paspoort is

Docent

  • prof. dr. R. H. N. van Schaik PhD

    Prof. dr. Ron H.N. van Schaik is hoogleraar Farmacogenetica (2013) en Laboratorium Specialist Klinische Chemie (2003) bij het Erasmus MC in Rotterdam. Hij is werkzaam bij de afdeling Klinische Chemie, waar hij leiding geeft aan het Internationale Expertisecentrum Farmacogenetica. Prof. van Schaik studeerde scheikunde aan de Universiteit Utrecht en promoveerde daar in 1992.

    Het onderzoek van prof. van Schaik richt zich op de klinische implementatie van Farmacogenetica, met een focus op cytochroom P450-enzymen. Specifieke onderwerpen zijn Oncologie (tamoxifen, taxanen, capecitabine, irinotecan), Transplantatie (tacrolimus, cyclosporine, MMF), Pijn (codeïne, tramadol, morfine) en Psychiatrie (antidepressiva).

    Hij is tevens lid van de Farmacogenetica commissies van IUPHAR, IFCC, EFLM en IATDMCT). Prof. van Schaik is adviseur van de Pharmacogenomics Working Party van de European Medicine Agency (EMA).