Hartfalen: onderliggende oorzaken en behandeling

Informatie

Hartfalen is een complex ziektebeeld dat gekenmerkt wordt door een tekortschieten van de functie van het hart. Hartfalen is geen ziekte, maar een syndroom: een verzameling van klinische symptomen. Zowel de knijpkracht als de relaxatie van het hart kunnen zijn aangedaan. Men spreekt dan respectievelijk van hartfalen met verminderde ejectiefractie (HFrEF) of hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF).

Bij hartfalen zet het lichaam een aantal neurohumorale compensatiemechanismen in gang om de circulatie op peil te houden. Deze compensatiemechanismen werken op de lange termijn echter averechts. De medicatie bij hartfalen is er dan ook grotendeels op gericht om de schadelijke effecten van deze compensatiemechanismen tegen te gaan.

Medicamenteuze behandeling geeft bij veel patiënten gelukkig een belangrijke verbetering van klachten en prognose. Desondanks is de prognose van hartfalen nog altijd slecht. Gezien de ernst van de ziekte wordt er veel onderzoek gedaan naar nieuwere en betere medicamenteuze behandelingsmogelijkheden.

Hartfalen wordt beschouwd als een lastig klinisch onderwerp. Dat is begrijpelijk gezien de complexiteit van dit syndroom, maar zodra u inzicht heeft in de compensatiesystemen volgt de werking van de medicatie eigenlijk logischerwijs. Daarom zal in deze cursus uitgebreid worden stilgestaan bij de pathofysiologie van hartfalen en de medicamenteuze behandeling van patiënten met chronisch hartfalen anno 2021.

Leerdoelen

Na afloop van deze cursus:

  • kent u de vele oorzaken en de pathofysiologie van hartfalen
  • kent u de verschillende verschijningsvormen van hartfalen
  • kent u de diagnostische middelen die ter beschikking staan
  • kent u de niet-medicamenteuze adviezen en het medicamenteuze stappenplan bij de behandeling van hartfalen 
  • kunt u patiënten goed adviseren over de medicatie
  • kunt u effectief samenwerken met behandelaars in de eerstelijnszorg

Docent

  • C.F. Ebbelaar MSc

    C.F. (Chiel) Ebbelaar is apotheker en docent aan de Universiteit Utrecht voor de afdeling Farmaco-epidemiologie & Klinische Farmacologie van het departement Farmaceutische Wetenschappen.

    Hij houdt zich voornamelijk bezig met onderwijs op het gebied van medicatiereview. Daarnaast studeert hij momenteel SUMMA, de verkorte geneeskunde-opleiding in combinatie met klinisch onderzoek. Hij combineert dit met het geven van post-academisch onderwijs, onder andere voor PAOFarmacie, waar hij program director is van de BIG-6-farmacotherapiecyclus.

    Disclosure: 
    Geen belangenconflict gemeld.
  • drs. M. Van der Steen

    M. van der Steen is openbaar apotheker in Apotheek Veldhuizen in Ede met een extra interesse in farmacotherapie met name op het gebied van hart- en vaatziekten.

    Op dit moment is hij voorzitter van de Special Interest Group Hart- en Vaatziekten van de KNMP en geeft hij ook scholing op het gebied van CVRM aan praktijkondersteuners in opleiding op het CHE in Ede.