Over de bronnen van deze informatie: De medische inzichten over dehydratatie in deze blog zijn gebaseerd op de landelijke richtlijnen voor zorgprofessionals van het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), informatie van Radboudumc en de richtlijnen van Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN).
Als zorgprofessional in de VVT weet je hoe belangrijk drinken is. Zeker tijdens warme zomerdagen stijgt het risico op uitdroging (dehydratatie) bij kwetsbare cliënten snel. In deze blog lees je waarom ouderen sneller uitdrogen, hoe je de signalen herkent en wat jij kunt doen om je cliënten te beschermen.
Waarom drogen ouderen sneller uit?
In de hitteperiodes van 2019 tot en met 2022 werd steeds een oversterfte van tussen de 300 en 400 ouderen geteld door het CBS. Ouderen lopen meer risico doordat zij onder andere:
- Minder dorstgevoel hebben. Het signaal in de hersenen dat zegt ‘je moet drinken’ werkt minder goed naarmate iemand ouder wordt. Hierdoor is het lastiger om dit zelf in de gaten te houden.
- Minder vocht in het lichaam. Het lichaam van een oudere bestaat voor een kleiner deel uit water dan dat van een jongere volwassene. Er is dus minder reserve.
- Invloed van medicatie en aandoeningen. De medicijnen die ouderen gebruiken, kunnen invloed hebben op hun vochthuishouding. Bepaalde medicijnen kunnen bijvoorbeeld het zweten verminderen, waardoor een zorgvrager meer kans heeft om oververhit te raken. Denk bijvoorbeeld aan medicijnen tegen de ziekte van Parkinson en medicijnen tegen psychoses. Verder kunnen aandoeningen zoals dementie ervoor zorgen dat ouderen vergeten te drinken.
Herken de signalen
Uitdroging sluipt er vaak langzaam in. Let tijdens je route of dienst op de volgende signalen:
- Donkere urine of heel weinig plassen
- Een droge mond, droge lippen of diepliggende ogen
- Ingevallen wangen
- Sufheid, vermoeidheid of plotselinge verwardheid (delier)
De valkuil bij herkenning
De grootste valkuil in de praktijk is dat de eerste symptomen van uitdroging erg lijken op ‘gewone’ ouderdomskwalen. Denk aan vermoeidheid, lichte verwardheid, een droge huid of een verminderde eetlust. Hierdoor wordt de link met te weinig drinken vaak te laat gelegd. Als zorgprofessional is het belangrijk om hier, vooral op warme dagen, scherp op te blijven.
Handige tips voor de dagelijkse praktijk
Hoe zorg je ervoor dat een cliënt toch genoeg vocht binnenkrijgt? Een paar simpele aanpassingen helpen al:
- Bied kleine beetjes aan: Een groot glas water kan afschrikken. Geef liever elk uur een paar slokken of een klein glaasje.
- Varieer met vocht: Water is top, maar denk ook aan thee, vla, yoghurt, soep, smoothies of fruit met veel water (zoals meloen en aardbeien).
- Zet het in het zicht: Zet altijd een gevuld glas of een mooie kan binnen handbereik van de cliënt.
- Samen drinken: Drink zelf ook een glas water als je bij de cliënt bent. Zien drinken, doet drinken!
Klaar voor de zomer? Volg de cursus Hitteprotocol!
Als het écht warm wordt in Nederland, treedt het Nationaal Hitteplan in werking. Weet jij precies wat je dan moet doen? En hoe hitte invloed heeft op de medicatie van jouw cliënten?
Om jou hierbij te helpen, hebben we de cursus Hitteprotocol ontwikkeld. De cursus zit vol met theorie, praktische oefeningen en herkenbare voorbeelden uit de VVT. Zo ben je binnen no-time voorbereid op de volgende hittegolf.
Je volgt de cursus Hitteprotocol hier.
