Obstipatie bij ouderen

Informatie

De specialist ouderengeneeskunde heeft regelmatig te maken met patiënten die op enigerlei wijze last hebben van obstipatie. Zijn specialisatie maakt het mogelijk dat hij daarbij merendeels of uitsluitend op grond van eigen onderzoek komt tot een beleid dat deze klachten vermindert of opheft. Doorslaggevend hierbij zijn diagnostische en curatieve vaardigheden alsmede kennis over de symptoomverlichting bij patiënten bij wie er geen zinvolle of haalbare curatieve behandelopties meer zijn. Obstipatie kan ernstige lijdensdruk veroorzaken, met name bij patiënten die in een matige en kwetsbare conditie verkeren. Snel en accuraat optreden bij (ernstige) obstipatie mag daarom van de behandelend arts worden verwacht. Aan de hand van de inhoud van deze cursus kan de specialist ouderengeneeskunde vragen en problemen op dit gebied op deskundige en effectieve wijze tegemoet treden.

De tekst van deze cursus is grotendeels gebaseerd op de NHG-Standaard Obstipatie en op de IKNL-richtlijn Palliatieve zorg en obstipatie.

Deze cursus bestaat uit een module en een eindtoets.

Leerdoelen

Na het volgen van deze cursus:

  • kunt u de meest voorkomende oorzaken van obstipatie bij ouderen benoemen
  • kunt u maatregelen voorschrijven ter preventie van obstipatie
  • kunt u diagnostisch differentiëren naar aard en (mogelijke) oorzaak van obstipatie
  • kunt u bepalen wanneer aanvullend onderzoek geïndiceerd is
  • kunt u de eigenschappen en toepassing van de verschillende typen laxantia benoemen
  • kunt u een curatief dan wel symptoomverlichtend beleid voeren bij obstipatie
  • kunt de patiënt, diens naasten en de leden van het zorg- en behandelteam informeren over de achtergronden van het symptoom obstipatie en van het ingestelde beleid

Docent

  • drs. A. den Dulk

    Annemarie den Dulk is specialist ouderengeneeskunde (SO) en kaderarts palliatieve zorg. Ze werkt als SO en hospice-arts in hospice Marianahof/Avoord in Etten-Leur. Annemarie is al jaren lid van het Palliatief Netwerk Stadsgewest Breda en verzorgt geregeld onderwijs op themabijeenkomsten van het netwerk. Daarnaast is ze sinds eind 2016 voorzitter van Stichting PalliaLiefje en sinds oktober 2017 als consulent en voorzitter verbonden aan het Transmuraal PAT (Palliatief Advies Team) Stadsgewest Breda en redactielid van het tijdschrift 'Pallium'. Ze neemt deel aan verschillende PaTz-groepen in haar regio. Ook binnen haar eigen organisatie geeft ze bijna wekelijks onderwijs over palliatieve zorg aan de verpleging. Ze merkt daarbij dat palliatieve zorg vaak weinig aandacht heeft gekregen in de basisopleiding. Ook voor artsen met weinig ervaring in de palliatieve zorg is kennisdeling en aandacht voor consultatie volgens haar erg belangrijk. Ze is ervan overtuigd dat de kwaliteit van zorg in de laatste levensfase hierdoor zal verbeteren.

    Disclosure: 
    Geen belangenconflict gemeld.
  • drs. P.W. van Leeuwen

    Piet van leeuwen is sinds 1980, aansluitend aan zijn huisartsenopleiding, actief geweest als verpleeghuisarts/specialist ouderengeneeskunde in de regio’s Utrecht en Amersfoort. Hij vervulde daarbij ook managementfuncties. Hij was verbonden aan de indicatiecommissie van de stad Utrecht en aan het project wachtlijstservice rond dementerende thuiswonende ouderen. In 2000 maakte hij de overstap naar de palliatieve zorg als consulent van het PalliatieTeam Midden-Nederland en als hospice-arts van de Johannes Hospitia in Vleuten en Wilnis. Daarnaast was hij groepsbegeleider bij de opleiding van verpleeghuisartsen (GERION) en gastdocent rond thema’s uit de palliatieve zorg. Sinds 2007 is hij de vaste palliatief consulent van het Sint Antonius Ziekenhuis te Nieuwegein en Utrecht. Hij heeft diverse artikelen over palliatieve zorg en ALS geschreven, was redacteur van Pallium en is aan diverse beroepsopleidingen verbonden als docent palliatieve zorg met als specifiek aandachtsgebied ALS. Sinds 2004 is hij auteur van cursussen van CME-Online op het gebied van palliatieve zorg.

    Disclosure: 
    Geen belangenconflict gemeld.