Amyotrofische Laterale Sclerose

Stap nu in

Deze cursus is onderdeel van het abonnement voor huisartsen.
  • Ruim 55 cursussen
  • Onbeperkt toegang
  • Keuze uit meerdere paketten

Er zijn vele neurologische ziektebeelden met een chronisch en degeneratief karakter, zoals Ziekte van Parkinson, Multiple Sclerose en de ziekte van Huntington. Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS) hoort ook in dit rijtje thuis. Een huisarts komt een paar keer tijdens zijn loopbaan met het ziektebeeld ALS in aanraking. In Nederland wordt deze diagnose jaarlijks ongeveer 500 maal gesteld. De diagnostische fase kan een aantal maanden bedragen, maar deze periode wordt steeds korter nu ALS steeds meer bekendheid heeft en de symptomen ervan steeds eerder als zodanig herkend worden.  

De problematiek waar een patiënt met ALS uiteindelijk mee te maken krijgt is indrukwekkend: verlamming, afhankelijkheid, slikproblemen, ademhalingsproblemen, communicatiebeperking, angst om te stikken en (voor zowel patiënt als diens omgeving) uitputtingsverschijnselen. Dit laatste geldt eens te meer wanneer de patiënt en zijn of haar naasten tevens moeten dealen met karakterveranderingen ten gevolge van een fronto-temporale dementie (FTD). Veel patiënten met ALS zijn relatief jong. Een partner, jonge kinderen, het gevoel plots uit het volle leven te zijn weggerukt: allemaal factoren die de verwerking/acceptatie zeer moeilijk maken en die een grote impact hebben. Van de huisarts wordt verwacht dat deze oog en oor heeft voor deze complexe zorgvragen vanuit een gedegen kennis van dit ziektebeeld.

Preview

Leerdoelen

Na het volgen van deze cursus:

  • kunt u inschatten op welke wijze kenmerkende ALS-symptomen belastend zijn voor patient en diens omgeving
  • bent u op de hoogte van de rol en functie van de ALS-teams en het ALS-centrum
  • kunt u de patiënt, zijn of haar naasten en uw teamleden op een juiste wijze informeren over het beloop van ALS, over de mogelijkheden van symptoomverlichting en over de stervensfase bij ALS en rationeel beleid inzetten.
  • bent u bekend met de valkuilen die de zorg voor een ALS-patiënt met zich mee kunnen brengen

Docent

  • dr. Esther Kruitwagen-van Reenen

    Vanaf 2006 is Esther Kruitwagen werkzaam in het UMCU en is zij zich gaan specialiseren in de zorg voor volwassen patiënten met een spierziekte, met allereerst speciale aandacht voor patiënten met ALS en later ook voor volwassenen met SMA. Er is een spierziekten-revalidatieteam binnen het UMCU en een apart ALS/ PSMA/ PLS team, gecoördineerd door Willeke Kruithof en Esther Kruitwagen. Haar onderzoek richt zich op de kwaliteit van leven en sociale participatie van mensen met een spierziekte, in het bijzonder ALS en volwassenen met SMA. Op 18-11-2021 is zij gepromoveerd.

    Ze is, namens het ALS Centrum Nederland, betrokken bij meerdere onderzoeksprojecten enimplementatietrajecten van innovaties voor zorgverbetering. Voorbeelden daarvan zijn
    implementatie van eHealth (de mantelzorg app, Thuis-ALS-Thuis website, telemonitoring
    vanuit thuis via ALS Thuismeten en Coachen). Maar ook de ontwikkeling en verspreiding van voorlichtingsmateriaal voor patiënten, hun naasten en hulpverleners over ALS en cognitieve en gedragsproblemen. En meer recent, voor de begeleiding van kinderen van een ouder met ALS. Jaarlijks organiseert zij het landelijk ALS-symposium voor zorgverleners. Dit doet zij als coördinator van het landelijk zorgnetwerk voor ALS. Zij geeft regelmatig lezingen in allerlei settings. Vanuit het SMA expertisecentrum was zij betrokken bij de ontwikkeling van een gesprekskaart voor SMA-patiënten. Op dit moment is zij betrokken bij de ontwikkeling van een landelijk SMA Zorgnetwerk. Zij was voorzitter van de Richtlijn ALS (i.s.m. IKNL) en participeerde in de richtlijnen ‘Duchenne spierdystrofie’ en ‘Chronische Thuisbeademing’.

    Tenslotte is zij voorzitter van de Werkgroep Ziekenhuisrevalidatie van de Nederlandse
    Vereniging van Revalidatieartsen.

  • dr. Willeke Kruithof

    Willeke Kruithof is sinds het afronden van haar specialisatie tot revalidatiearts in 2015 werkzaam in het UMC Utrecht. Al tijdens haar specialisatie is zij gestart met een promotieonderzoek gericht op kwaliteit van leven van partners van CVA (cerebro vasculair accident) patiënten. Dit promotietraject heeft zij in 2016 afgerond.

    Als revalidatiearts begeleidt zij volwassenen met een spierziekte en is zij lid van het ALS-behandelteam. Zij is betrokken bij meerdere onderzoeks- en innovatieprojecten voor zorgverbetering voor ALS-patiënten. Zo wordt op de revalidatieafdeling in het UMC Utrecht ALS-patiënten de app ‘ALS Thuismeten en coachen’ aangeboden, waarbij een aantal onderdelen van de gezondheid door de patiënt zelf gemonitord kunnen worden. Op basis van deze monitoring krijgen patiënten persoonlijke feedback en wordt hun behandelprogramma aangepast.

    Tevens is zij onderwijscoördinator van de staf revalidatiegeneeskunde in het UMC Utrecht en heeft zij in 2019 haar senior kwalificatie onderwijs behaald. 

Stap nu in

Deze cursus is onderdeel van het abonnement voor huisartsen.
  • Ruim 55 cursussen
  • Ruim aanbod
  • Onbeperkt toegang