Diabetes mellitus bij kwetsbare ouderen - diagnostiek, CVRM en glykemisch management

Informatie

In het jaar 2030 zullen er in Nederland naar schatting 4 miljoen 65-plussers zijn (25% van de totale bevolking) en ca. 1 miljoen 80-plussers. Daarmee neemt ook het aantal kwetsbare ouderen toe. De prevalentie van diabetes mellitus (DM) zal stijgen naar ongeveer 8% van de totale bevolking. In verpleeghuizen ligt de prevalentie van DM op ongeveer 20%. Diagnostiek en behandeling van DM zal dus steeds meer gaan voorkomen in het dagelijks werk van de specialist ouderengeneeskunde, zowel intra- als extramuraal. Hoewel er nog steeds geen duidelijke definitie is van het begrip kwetsbaarheid, bestaat de doelgroep van de specialist ouderengeneeskunde grotendeels uit mensen van hoge tot zeer hoge leeftijd die veelal chronisch ziek zijn met lichamelijke, psychische, communicatieve en/of sociale beperkingen.

Bij ouderen met DM komen voortijdige mortaliteit en comorbiditeit voor (zoals hypertensie, coronaire hartziekte en beroerte).

De behandeling van kwetsbare ouderen met DM verschilt van die bij ‘gewone’ volwassenen voor wat betreft behandeldoelen, cardiovasculair risicomanagement, glykemisch management, preventie van complicaties en het alert zijn op geriatrische syndromen.

De cursussen ‘Diabetes mellitus bij kwetsbare ouderen’ zijn beide grotendeels gebaseerd op de multidisciplinaire richtlijn ’Verantwoorde Diabeteszorg bij kwetsbare ouderen thuis en in verzorgings- of verpleeghuizen‘, van Verenso (2011), de NHG-standaard ‘Diabetes mellitus type 2’ (2018) en de NIV-richtlijn ‘DM2 in de tweede lijn’ (2018).

Deze cursus bestaat uit een module en een eindtoets.

Leerdoelen

Na het volgen van deze cursus kunt u:

  • een beleid formuleren ten aanzien van screening op DM II bij uw doelgroep
  • een adequaat beleid benoemen bij een hypo- en hyperglykemie
  • bij een hypo- en hyperglykemie het beleid aanpassen aan bijzondere situaties
  • uitleggen waarom een patiënt al dan niet in aanmerking komt voor cardiovasculair risicomanagement
  • uitleggen wat een reële HbA1c-waarde is bij kwetsbare ouderen

Docent

  • drs. J.H. de Jong
    Henk de Jong studeerde in 2001 af als specialist ouderengeneeskunde aan de VU. Sindsdien heeft hij als praktiserend arts gewerkt in Alkmaar. Van 2008 tot 2013 was hij als docent en stafmedewerker verbonden aan Gerion (opleidings- en nascholingsinstituut voor de Ouderengeneeskunde), en sinds 2011 is hij verbonden aan SOON (Samenwerkende Opleidingsinstituten voor de Ouderengeneeskunde) als projectleider en hoofddocent van de driedaagse cursus ‘Introductie in de Ouderengeneeskunde’ voor basisartsen. Daarnaast is hij freelance docent voor o.a. huisartsen, apothekers en verpleegkundigen. Sinds 2008 is hij ook betrokken bij de ontwikkeling, verkoop en implementatie van Ysis, een multidisciplinair EPD van GeriMedica voor behandelaren in de chronische zorg. Henk de Jong heeft meegewerkt aan de Verenso-richtlijn ‘Diabetes mellitus bij kwetsbare ouderen’, en op dit moment neemt hij deel aan de subwerkgroep Ouderen van de netwerkrichtlijn Diabetes van het KIMS (Kennisinstituut Medisch Specialisten). Voor CME-Online heeft hij meegewerkt aan de cursussen Diabetes en Anemie.
  • drs. N.M. Snitjer
    Nienke Snitjer studeerde geneeskunde aan de UvA, waarna zij respectievelijk de opleidingen verpleeghuisgeneeskunde en kaderarts geriatrische revalidatie volgde. Sinds 2001 is zij als specialist ouderengeneeskunde werkzaam bij Amstelring, een organisatie voor zorg aan huis en verpleegd wonen in Amsterdam. Als kaderarts Geriatrische Revalidatie werkt zij daar op verschillende afdelingen, waaronder de CVA-revalidatie unit, de afdeling voor lichamelijk gehandicapten en in de eerste lijn. Daarnaast werkt zij sinds 2007 voor Gerion/VUmc en GeriMedica. Voor Gerion/VUmc ontwikkelt zij onderwijsprogramma’s voor de beroepsopleiding specialist ouderengeneeskunde en maakt zij toetsvragen voor de landelijke kennistoets. Voor GeriMedica ontwikkelt zij de inhoudelijke kant van de medische en paramedische dossiers in Ysis en schrijft zij handreikingen. Deze combinatie van werkzaamheden vindt zij erg boeiend: van de ervaringen die zij opdoet in haar werk voor Gerion/VUmc en GeriMedica heeft zij profijt in haar klinisch werk en andersom.
  • dr. M.W.F. van Leen

    Martin van Leen (1951) studeerde geneeskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij volgde de huisartsenopleiding en deels de opleiding interne geneeskunde (4 jaar) en was met name geïnteresseerd in geriatrische cardiologie. Van 1985 tot 2004 is hij als verpleeghuisarts/hoofd medische dienst en gedurende 1,5 jaar ook als algemeen directeur verbonden aan verpleeghuis de Naaldhorst te Naaldwijk. Sinds 2004 is hij als verpleeghuisarts en vakgroepcoördinator respectievelijk specialist ouderengeneeskunde en manager advies- en behandelcentrum werkzaam bij Avoord Zorg en Wonen in Etten-Leur. Daarnaast is hij docent op verschillende gebieden waaronder aan de opleiding tot wond- en decubitusconsulent Erasmus MC te Rotterdam. Ook treedt hij regelmatig op als spreker, onder andere op nascholingen voor huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde. Daarnaast is hij hoofdredacteur van het Tijdschrift voor Ouderengeneeskunde. Hij heeft vele publicaties op zijn naam staan en is lid van verschillende richtlijnwerkgroepen. Sinds 2011 is hij lid van de advies- en redactieraad van CME-Online ouderengeneeskunde.